Klokkenluiders/Melding van een vermoeden van een misstand

Op basis van artikel 125quinquies lid 1 onder f Ambtenarenwet en het daarop gebaseerde artikel 15:2 CAR, is de gemeente gehouden een regeling omtrent het melden van en omgaan met vermoedens van een misstand vast te stellen en uit te voeren.
Een medewerker die een vermoeden van een misstand bij zijn werkgever wil melden, kan dat doen met een beroep op de Regeling Klokkenluiders.

Misstand

Wanneer een medewerker op redelijke gronden vermoedt dat binnen de organisatie sprake is van:

• een strafbaar feit;
• een schending van regelgeving of beleidsregels;
• het misleiden van justitie;
• een gevaar voor de volksgezondheid, de veiligheid of het milieu, of
• het bewust achterhouden van informatie over deze feiten,dan kan hij daarvan melding maken bij zijn leidinggevende.

Een directe melding bij het externe meldpunt is wel mogelijk maar niet de eerst aangewezen weg. Deze ligt voor de hand als de melding gaat over bijvoorbeeld een handelwijze van collegeleden en/of het management.

Rechtstreekse melding

Sinds juli 2003 is in de voorbeeldregeling de mogelijkheid opgenomen van rechtstreekse melding door de medewerker bij het door de werkgever aangewezen externe Meldpunt (zie hieronder).
Dit houdt in dat een medewerker zich met een vermoeden van een misstand direct tot het Meldpunt wendt zonder de melding eerst aan het college te hebben gedaan.
Dit kan alleen in uitzonderlijke gevallen. Gedacht kan worden aan situaties waarin een reëel risico bestaat dat binnen de gemeente bewijsmateriaal zal worden vernietigd of dat de medewerker in zijn positie zal worden bedreigd. In dergelijke gevallen hoeft de medewerker het vermoeden van een misstand niet eerst intern te melden. Het Meldpunt beoordeelt of het terecht is dat een medewerker zich rechtstreeks meldt.

Vertrouwenspersoon

De werkgever is verplicht een vertrouwenspersoon aan te wijzen die desgewenst een medewerker van advies dient m.b.t. de vraag hoe om te gaan met een vermoeden van een misstand.
De vertrouwenspersoon vervult niet alleen een belangrijke rol in het proces van integriteitsbewustwording, advisering en het voorkomen en bestrijden van integriteitinbreuken, maar kan ook advies geven over de te zetten stappen als een medewerker een vermoeden van een misstand heeft.

Meldpunt

De werkgever is verplicht een externe commissie of meldpunt aan te wijzen , waar de medewerker zich toe kan wenden, wanneer hij het niet eens is met het standpunt van de werkgever over de gemelde misstand of wanneer de reactietermijn van de werkgever is overschreden. Een dergelijke commissie of meldpunt is bevoegd een onafhankelijk onderzoek in te stellen. Als extern Meldpunt kan desgewenst de landelijke Commissie Klokkenluiders Gemeentelijke Overheid fungeren die in overleg tussen werkgevers en bonden is ingesteld.

Aansluiting bij de Commissie Klokkenluiders Gemeentelijke Overheid

Aansluiting bij deze commissie staat open voor gemeenten, aan de gemeente gelieerde instellingen zoals gemeenschappelijke regelingen en waterschappen. Informatie is te vinden op VNG-net, waar zowel een aanmeldingsformulier als ook de actuele versie van de regeling en de toelichting is te vinden. Voor aansluiting is de instemming van de ondernemingsraad vereist.

Ontslagbescherming

De medewerker en de vertrouwenspersoon mogen niet ontslagen worden vanwege het melden van een misstand. De werkgever mag hen ook niet benadelen in hun positie (artikel 15:2 lid 2 CAR-UWO).

Meer informatie

• Lbr. 10/115 CvA/LOGA 10/24 – Nieuwe voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstanden – 15 december 2010
• Nieuwsbericht VNG.nl - Commissie Klokkenluiders Gemeentelijke Overheid (CKGO) 
• Nieuwsbericht VNG.nl - Gewijzigde voorbeeldregeling Melding Vermoedens Misstand en de bijbehorende toelichting – 8 december 2010

Ambtenarenwet

Artikel 125quinquies lid 1 onder f
Artikel 125quater
Lees de letterlijke tekst van de Ambtenarenwet